Haal eerst druk van de beugel of ketting
Een fietsslot kan zwaar draaien terwijl de cilinder zelf nog in orde is. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer de fiets tegen het slot duwt, de beugel onder spanning staat of de ketting strak trekt. De sluitdelen komen dan niet goed tegenover elkaar te staan.

- Ontlast het slot: duw de fiets iets van het slot af of beweeg de beugel en ketting een klein stukje terug.
- Steek de sleutel volledig in: houd hem zo recht mogelijk en draai met rustige, gelijkmatige druk.
- Beweeg het sluitdeel mee: trek of duw de beugel licht in de richting waarin hij normaal opent, zonder eraan te rukken.
Gaat de sleutel daarna wel soepel, dan lag de weerstand waarschijnlijk niet aan de sleutel of cilinder maar aan de spanning op het slot.
Vuil en vocht uit de sleutelopening verwijderen
Fietssloten krijgen veel stof, zand en spatwater te verwerken. Vooral een slot dat vaak buiten hangt, kan daardoor stroef worden. Kijk met een lampje in de sleutelopening en verwijder alleen zichtbaar los vuil. Gebruik geen scherpe naald of schroevendraaier; daarmee kun je de interne plaatjes verbuigen.
Blaas losse resten voorzichtig weg of gebruik een geschikt luchtspuitje met korte stootjes. Houd daarbij voldoende afstand. Zit er modder rond de opening, veeg die eerst weg met een droge doek zodat je het vuil niet naar binnen duwt.
Gebruik een slotsmeermiddel dat niet plakkerig blijft
Een speciale spray of vloeistof voor slotcilinders kan opgedroogd vuil losmaken en de bewegende delen soepeler laten werken. Gebruik maar een kleine hoeveelheid. Spuit bij voorkeur op de sleutel in plaats van ruim rechtstreeks in de cilinder, zodat er minder middel met vuil wordt vermengd.
- Breng een dun laagje aan: behandel het metalen deel van de sleutel met slotsmeermiddel dat geschikt is voor cilinders.
- Beweeg de sleutel rustig: steek hem enkele keren volledig in en uit en draai telkens een klein stukje heen en weer.
- Veeg resten af: haal overtollig middel van de sleutel en de buitenkant van het slot om stofophoping te beperken.
Vermijd olie, vet en dikke universele smeermiddelen. Die kunnen in eerste instantie helpen, maar houden later juist zand en stof vast. Gebruik ook geen agressieve reiniger die kunststof, lak of afdichtingen kan aantasten.
Let op een verbogen sleutel of slijtage
Vergelijk de sleutel met een reservesleutel als je die hebt. Een sleutel die krom is, diepe beschadigingen heeft of aan de tanden zichtbaar is afgesleten, kan de slotplaatjes niet meer goed bedienen. Blijf zo’n sleutel niet met kracht ronddraaien: hij kan afbreken in de cilinder.
Een reservesleutel die wel soepel werkt, wijst meestal op slijtage of vervorming van de oude sleutel. Laat dan een nieuwe sleutel maken op basis van de originele sleutel of vervang het slot als het exemplaar al oud en beschadigd is.
Wanneer het slot zelf defect raakt
Blijft de sleutel ook zonder spanning stroef draaien, dan kan roest, interne slijtage of een beschadigde cilinder de oorzaak zijn. Een sleutel die maar gedeeltelijk naar binnen gaat, plotseling vastloopt of niet meer terug naar de uitgangsstand draait, vraagt extra voorzichtigheid.
Stop zodra je veel kracht moet zetten. Trek niet hard aan een vastzittende sleutel en probeer de cilinder niet open te boren terwijl het slot nog aan de fiets zit. Een fietsenmaker kan beoordelen of reinigen en repareren nog zinvol is. Bij een goedkoop of sterk verroest slot is vervangen vaak verstandiger dan blijven smeren, zeker als het slot de fiets niet meer betrouwbaar afsluit.
Test een behandeld slot ten slotte enkele keren terwijl de fiets nog niet is afgesloten. Werkt de sleutel dan soepel, controleer ook of de beugel of sluitpen volledig vergrendelt. Een slot dat wel draait maar niet goed vastklikt, biedt geen betrouwbare beveiliging.